Van één verhaal naar een reeks

In Liefste Lijf volg je vijf jonge mensen die, elk op hun manier, met een lichaam moeten omgaan dat ze liever anders hadden gewild. Hoe ontstond het idee voor de reeks? 

De mama van Hannelore (21), die sinds haar elfde met anorexia leeft, stuurde me een mail. Ze vroeg of ik iets wilde maken dat haar dochter een spiegel kon voorhouden in de hoop haar te genezen. Als moeder van twee kinderen raakte die noodkreet me enorm. Zo ging de bal aan het rollen en ben ik in 2023 Hannelore gaan filmen. Pas later ontstond het idee om er een reeks van te maken met meerdere jongeren die elk op hun manier geconfronteerd worden met een lichaam dat ze anders hadden gewild. 

Hoe heb je die jongeren gevonden? 

Ik had op voorhand wel een aantal profielen in mijn hoofd, maar de uitkomst van de zoektocht heeft mijn verwachtingen overtroffen. Het was bevrijdend om te zien hoe open die vijf jongeren over hun situatie konden praten. Daar heb ik zelf ontzettend veel van geleerd. 

We zijn allemaal lotgenoten

Was het de bedoeling dat jij zelf ook een rol zou krijgen in de documentaire? 

Nee, helemaal niet. (lacht) Maar tijdens onze gesprekken waren de jongeren zo geïnteresseerd in mijn eigen situatie dat ik besloot mezelf toch in de reeks te integreren. Uiteindelijk zijn we allemaal lotgenoten: we worden elk op onze manier geconfronteerd met de fysieke grenzen van ons lichaam. 

Nathalie Basteyns en Pavitra

Wie leren we in de reeks kennen? 

Amalie leeft al zestien jaar met een hersentumor. Pavitra werd geboren zonder benen. Yanni verloor één been bij een ongeval. Hannelore strijdt tegen anorexia. Elio voelde al op zevenjarige leeftijd dat hij in het verkeerde lichaam zat. En ikzelf kreeg in 2011 de diagnose MS – een ziekte die ik nog altijd probeer te vergeten. 

Heb je nog contact met hen? 

Ja, bijna wekelijks. Ze volgen ook elkaars verhaal en proces. Tijdens het draaien – en ook daarna – hebben ze me ongelooflijk veel inzichten gegeven. 

“Rouwen om je eigen lichaam”

Zelf kreeg je in 2011 de diagnose MS. Heeft dat je gesprekken met de jongeren beïnvloed? 

Doordat ik zelf in een rolstoel zit, kon ik hen dingen vragen die ik anders misschien minder snel zou vragen. Ik weet wat het is om met gevoelens van onmacht te worstelen. Hoewel onze situaties erg verschillen, kon ik me heel goed in hen inleven. We zitten immers allemaal in een gelijkaardig rouwproces rond een lichaam waarvan we zouden willen dat het anders was. Die rouw om dat lichaam is voor mij niet alleen rouw met ‘ou’, maar ook met ‘au’. Rauw. 

Waar zit jij vandaag in dat proces? 

Eén van de jongeren zegt in de reeks: ‘Het is wat het is.’ Maar voor mij is dat absoluut niet zo. Ik wil mijn MS en de beperkingen die daarbij horen, niet aanvaarden. Ik ben nog elke dag kwaad op mijn ziekte. Soms spreek ik mijn lichaam toe alsof het een andere persoon is: “Allez komaan, wat doe je nu?” 

Hoe sta je vandaag in het leven? 

Ik leef van minuut tot minuut – bewust niet van dag tot dag, want op een dag kan er al veel veranderen. Tegelijk trek ik me op aan wat stabiel is: mijn partner en mijn twee kinderen. Daar ben ik ontzettend dankbaar voor. 

Krijg je veel steun van je gezin? 

Enorm. Mijn partner bekijkt op voorhand welke uitstappen haalbaar zijn. Ook de kinderen beginnen daar meer rekening mee te houden. Wanneer ik een reeks maak zoals Liefste Lijf, leg ik dat ook aan hen voor. Ik wil natuurlijk niet dat ze me ‘cringe’ vinden, want ik besef dat ook klasgenoten van hen de dingen die ik maak, kunnen zien. Gelukkig vonden ze dat deze reeks dat helemaal niet was. Ze vonden het oprecht heel mooi en sterk. Het heeft in ons gezin zelfs diepe gesprekken op gang getrokken. 

Mijn hoofd als toevluchtsoord

Nathalie Basteyns en Amalie

Het leven als regisseur en documentairemaker vraagt ook energie. Hoe ga je daarmee om? 

Ik probeer mijn energie te steken in dingen die ik zelf wil doen. Maar dat blijft moeilijk, zeker omdat de pijn vaak energie uit mijn lijf zuigt. Tegelijk ben ik ook koppig: ik wil niet zomaar toegeven aan die vermoeidheid. 

Waar haal je dan de kracht om te blijven creëren? 

In mijn hoofd ben ik altijd met verschillende projecten tegelijk bezig. Mijn hoofd is eigenlijk een toevluchtsoord geworden. Wat in mijn eigen realiteit niet kan, doe ik daar. Het komt voort uit een soort compensatiedrang: dingen die fysiek moeilijk zijn, probeer ik creatief of in gedachten toch mogelijk te maken.  

In de reeks zie je naast kwetsbaarheid ook veel veerkracht. Wat heb jij van de jongeren geleerd? 

Dat de strijd met je lichaam niet alleen jezelf raakt, maar ook je omgeving. Tegelijk hebben die vijf jongeren een ongelooflijke veerkracht. Het is indrukwekkend hoe ze, ondanks alles wat ze meemaken, toch verder blijven gaan met hun leven. 

Ben jij niet te hard voor jezelf? 

Ja. Maar dat heeft MS met mij gedaan. MS valt je eigen lichaam aan – dat is hard. Soms zeg ik tegen mezelf: “Nathalie, wees eens mild voor jezelf.” Alleen vind ik dat erg moeilijk. 

Nathalie Basteyns

De titel Liefste Lijf is een aanspreking zoals het begin van een brief. Wat opvalt, is dat jij na de komma zegt: ‘ik haat je’. Denk je dat je ooit nog van je lichaam zal kunnen houden? 

Ik hoop van wel, maar eerlijk gezegd denk ik van niet. Zelfs vóór mijn MS was ik nooit helemaal tevreden over mijn lichaam. Daarom vind ik het zo mooi wanneer Elio in de reeks zegt dat hij voor tachtig procent van zijn lichaam houdt. Voor die tachtig procent zou ik onmiddellijk tekenen.  

Heb je nog een boodschap voor andere mensen met MS? 

Blijf dromen. Zelf droom ik nog altijd van de dag dat ik opnieuw zal kunnen stappen. Als die droom wegvalt, betekent dat voor mij dat ik mijn MS aanvaard – en dat wil ik niet.  

Liefste Lijf telt drie afleveringen van ongeveer 50 minuten en is online te bekijken op VRT MAX.  

Op zoek naar meer inspirerende getuigenissen?

Oranje actie school

Leven met MS: getuigenissen

Sofie op wandel

Hoe veerkracht en kwetsbaarheid hand in hand gaan voor Sofie

Lieslot en An

Onzichtbare ziekte, zichtbare vriendschap voor Lieslot en An